การขับเคลื่อนสู่มรดกโลก UNESCO
Tentative List และเส้นทางสู่การขึ้นทะเบียนมรดกโลก
สถานะปัจจุบัน
อยู่ในบัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List) ของศูนย์มรดกโลก
สงขลาและชุมชนที่เกี่ยวเนื่องริมทะเลสาบสงขลา
บรรจุเข้าบัญชีเมื่อ 26 กรกฎาคม 2567
คุณค่าโดดเด่นอันเป็นสากล
ทะเลสาบสงขลาเป็นทะเลสาบแบบลากูนน้ำกร่อยที่เปิดสู่ทะเลเพียงแห่งเดียวของประเทศไทย ตลอดกว่าพันปีที่ผ่านมา ชุมชนหลายแห่งได้ก่อตัว ปรับตัว และพัฒนาขึ้นรอบทะเลสาบแห่งนี้ จากปฏิสัมพันธ์อันมีพลวัตระหว่างมนุษย์กับระบบนิเวศลากูน แหล่งมรดกที่นำเสนอประกอบด้วย 4 พื้นที่องค์ประกอบ ซึ่งเป็นตัวแทนศูนย์กลางการตั้งถิ่นฐานในแต่ละยุคสมัย ตั้งแต่เมืองโบราณยุคแรกบนคาบสมุทรสทิงพระ นครรัฐสุลต่านซิงกอร่า ณ เขาแดง จนถึงเมืองเก่าสงขลา บ่อยาง สะท้อนวิถีชีวิตที่สัมพันธ์กับน้ำอันโดดเด่น เป็นเอกลักษณ์หาได้ยากในบรรดาการตั้งถิ่นฐานริมลากูนของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้
เกณฑ์การขึ้นทะเบียนที่นำเสนอ
เกณฑ์ข้อ (ii)
แสดงถึงการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรมกับอารยธรรมต่าง ๆ ตามเส้นทางการค้าทางทะเลเลียบชายฝั่ง ทั้งจีน อินเดีย เปอร์เซีย ชวา และเขมร ผ่านหลักฐานผังเมือง ศาสนสถาน สถาปัตยกรรม ระบบบริหารจัดการน้ำ และระบบป้อมค่าย — จากศิลปะถ้ำที่เขาคูหา ป้อมปราการซิงกอร่าที่สะท้อนอิทธิพลยุโรปและตะวันออกกลาง จนถึงผังเมืองบ่อยางตามคติฮวงจุ้ยจีน
เกณฑ์ข้อ (iv)
เป็นภาพสะท้อนอันโดดเด่นของพัฒนาการความรู้ด้านการเดินเรือในละติจูดมรสุม เวิ้งอ่าวปากทะเลสาบที่มีเขาแดงเป็นปราการธรรมชาติและชายฝั่งน้ำลึกของคาบสมุทรสทิงพระ เป็นท่าจอดเรือหลบมรสุมของเรือสำเภานานาชาติ ทำให้ชุมชนแห่งนี้เจริญขึ้นเป็นเมืองท่าสำคัญที่สุดแห่งหนึ่งฝั่งตะวันตกของอ่าวไทยบนเส้นทางการค้าจีน–อินเดีย
เกณฑ์ข้อ (v)
เป็นตัวอย่างโดดเด่นของการตั้งถิ่นฐานดั้งเดิมของมนุษย์ที่วิวัฒน์ร่วมกับระบบนิเวศทะเลสาบ ภูมิปัญญาการจัดการน้ำ "ระวะ" และ "พัง/ตระพัง" ผสานน้ำเค็มจากทะเลกับน้ำจืดจากสันทรายเพื่อการเพาะปลูก ประมง และคมนาคม ทำให้เมืองริมลากูนเหล่านี้พึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน ต่างจากเมืองท่าอื่นที่ต้องพึ่งพาทรัพยากรจากภายนอก
4 พื้นที่องค์ประกอบของแหล่งมรดก
คลิกเพื่อดูรายละเอียดแต่ละเมืองโบราณ
เส้นทางสู่มรดกโลก
พ.ศ. 2563
ก่อตั้งมูลนิธิสงขลาสู่มรดกโลก
จดทะเบียนจัดตั้งมูลนิธิเมื่อ 29 ธันวาคม 2563 เพื่อส่งเสริมและขับเคลื่อนเมืองสงขลาสู่การเป็นเมืองมรดกโลก
พ.ศ. 2567
เข้าสู่บัญชีรายชื่อเบื้องต้น (Tentative List)
ศูนย์มรดกโลก องค์การยูเนสโก บรรจุ "สงขลาและชุมชนที่เกี่ยวเนื่องริมทะเลสาบสงขลา" เข้าบัญชีรายชื่อเบื้องต้น เมื่อ 26 กรกฎาคม 2567
ขั้นต่อไป
Preliminary Assessment
จัดทำและยื่นเอกสารการประเมินเบื้องต้นต่อศูนย์มรดกโลก เพื่อรับคำแนะนำก่อนจัดทำเอกสารนำเสนอฉบับสมบูรณ์
เป้าหมาย
ขึ้นทะเบียนเป็นมรดกโลก
จัดทำ Nomination Dossier ฉบับสมบูรณ์ เพื่อเสนอต่อคณะกรรมการมรดกโลกพิจารณาขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก
เอกสาร Tentative List
เอกสารนำเสนอบัญชีรายชื่อเบื้องต้นฉบับทางการ



